Aanbevelingen pesten op het werk

De Kamer besprak tijdens een van haar laatste zittingen voor het reces de aanbevelingen van de bijzondere werkgroep ‘pesten op het werk.  Maggie : “Toen we met zijn allen geconfronteerd werden met de verschrikkelijke beelden van MacTac was het politieke klimaat opeens rijp om de anti-pestwetgeving te evalueren. Als Open Vld hebben we toen het voortouw genomen met de vraag om een bijzondere werkgroep op te richten. Die eis kwam er niet zomaar in het politieke verlengde van de waan van de dag. Sinds 2004 heb ik namelijk al een wetsvoorstel ingediend waarin ik aandring op een systematische evaluatie van de anti-pestwet. De wetgeving is relatief nieuw en het fenomeen pesten evolueert snel. Bij het ontwerpen van de oorspronkelijke wet was cyberpesten bijvoorbeeld nog een marginaal fenomeen. Ik zeg dit om nu al aandacht te vragen voor de permanente opvolging van de anti-pestwet. Mijn vraag om de wet minstens één keer per legislatuur preventief te screenen en bij te sturen, blijft gelden. Ik hoop niet dat er nieuwe MacTacs zullen nodig zijn om één en ander curatief in een stroomversnelling te brengen.

Dat een diepgaande evaluatie haar nut kan hebben, werd bewezen door onze bijzondere werkgroep. Waar we heil zagen in de oprichting van een meldpunt en de uitbreiding van de verjaringstermijnen, hebben de hoorzittingen ons tot genuanceerdere inzichten gebracht. Ik wil er enkele beklemtonen.

Volgens de hoorzittingen is meer sensibiliseren en beter informeren van werknemers wenselijker dan de oprichting van een meldpunt. Er moet een andere cultuur op de werkvloer groeien: wat je zelf niet wil dat je overkomt, moet je ook niet met collega’s doen. Voorkomen is beter dan genezen. Het is dus niet toevallig dat onze aanbevelingen voor een beter preventiebeleid in de ondernemingen helemaal vooraan staan.

Vermits we vooral de informele procedure wilden versterken, is de versterking van de rol van de vertrouwenspersoon cruciaal. Een vertrouwenspersoon moet – zoals de naam het zegt – vertrouwen uitstralen. Daarom moet hij of zij beschikken over de juiste know how. Dat impliceert een verplichte opleiding en bijscholing volgens uniforme wettelijke criteria. Dát en zijn emotionele intelligentie moeten de pijlers zijn van de maturiteit die hij of zij moet uitstralen. Een vertrouwenspersoon moet tevens respect en begrip opbrengen voor wie zich slecht behandeld voelt. De keuze van een vertrouwenspersoon is een cruciale factor waarbij men niet over één nacht ijs mag gaan en moet streven naar een zo groot mogelijke consensus in de onderneming.

Ook de rol van de preventieadviseur is belangrijk. In de formele procedure moet hij zijn verslag aan de werkgever bezorgen binnen de drie maanden. Om optimaal te garanderen dat het verslag, zoals in het verleden wel vaker gebeurde, onverrichterzake in één of andere lade van een werkgever of HR-manager terecht komt, wordt gevraagd dat een kopie van het verslag wordt opgestuurd naar de inspectie. Het moet ook helpen om de onafhankelijkheid van de preventieadviseurs te garanderen. Onafhankelijkheid is een noodzakelijke voorwaarde, net als de noodzaak dat preventieadviseurs moeten betrokken worden bij het algemeen welzijnsbeleid in de onderneming.

Mijnheer de voorzitter, mevrouw de minister, collega’s,

Reeds van bij het opstellen van de originele anti-pestwetgeving, zijn we beducht geweest voor het al te kwistig verlenen van ontslagbeschermingen. Uiteraard zijn we van mening dat slachtoffers moeten beschermd worden, maar we mogen niet blind zijn voor mogelijke misbruiken. Dat sommige vakbondsafgevaardigden zich niet van hun meest maagdelijke kant hebben getoond in de affaire MacTac, gaf wat dat betreft te denken. We blijven erbij dat zij een voorbeeldfunctie hebben. Het is dan ook aan de vakbonden zelf om hen dat in te peperen en hen via hun vele opleidingsprogramma’s de juiste attitudes bij te brengen. Een vakbond wiens afgevaardigde in de fout gaat, heeft de morele plicht om ondubbelzinnig de kant van het slachtoffer te kiezen, niet om de meest voordelige ontslagregeling of een gouden handdruk voor zijn afgevaardigde te versieren.

In onze aanbevelingen tonen we onze constructieve houding. Liever dan eenzijdig te focussen op ontslag en ontslagbeschermingen voorzien we dat gepeste werknemers, die niet langer in de onderneming wensen te blijven, naar een andere baan kunnen worden toegeleid, bijvoorbeeld via outplacement.

We willen beklemtonen dat er één gevoelige passage in de aanbevelingen staat. Meer bepaald het derde punt bij de ontslagbescherming waar moet worden onderzocht in welke omstandigheden de werknemer de mogelijkheid heeft ontslag te nemen zonder opzegging en met een opzegvergoeding omdat de samenwerking onmogelijk is geworden. We willen deze mogelijkheid niet gerealiseerd zien zonder dat er vooraf sluitende mechanismen worden voorzien die misbruik voorkomen. We beseffen dat een afwijking toestaan op de regel dat een werknemer die zelf ontslag neemt geen opzegvergoeding kan claimen, een gevaar inhoudt. Wat deze specifieke kwestie betreft, maar ook in het algemeen, verwachten we veel van het advies van de Hoge Raad voor Preventie.

Mijnheer de voorzitter, mevrouw de minister, collega’s,

Toen we de anti-pestwet hebben gemaakt, herinner ik me nog dat de toenmalige bevoegde minister ons verzekerde erover te zullen waken dat de kosten voor de ondernemingen niet zouden stijgen. L’histoire se répète, want ook nu merken we dat vooral KMO’s zich zorgen maken over de financiële implicaties eens de anti-pestwet zal worden bijgestuurd. Mevrouw de minister, ik wil u uitdrukkelijk vragen om hiervoor aandacht te hebben. Met azijn vang je geen vliegen en met overbodige extra lasten voor de KMO’s oogst je geen good will voor een constructieve houding tegenover het ontwerpen van een coherent en effectief anti-pestbeleid.

De grote kunst zal zijn om de bijgestuurde anti-pestwet zowel in grote als kleine bedrijven als de overheidsadministraties toepasbaar te maken. Dat is spitsroeden lopen. Het werk is met deze aanbevelingen en een aanpassing van de anti-pestwet nog lang niet af. Met de bijzondere werkgroep hebben we getracht om de juiste basis te leggen en de juiste richting aan te geven. Ik hoop dat u samen met het parlement zal zorgen voor de juiste wettelijke vertaling en hoop dat we vanaf nu elke legislatuur de discipline zullen opbrengen om de zaak te evalueren en bij te sturen. Zo bewijzen we aan de slachtoffers van pestgedrag dat we de boodschap hebben begrepen: zij hebben meestal een trauma opgelopen dat zij en hun familie voor de rest van hun dagen meedragen. Laat ons de permanente zorg voor een degelijk anti-pestbeleid meedragen.” 53K1671002 Aanbevelingen pesten

 

 

 

Commentaar geven is nietmeer mogelijk.