Aantal orgaandonoren in ons land blijft toenemen, internationaal gezien doet België het zeer goed

Geplaatst op 19 januari, 2018 om 12:00

Het aantal landgenoten dat na overlijden minstens één orgaan heeft gedoneerd bedroeg vorig jaar 348. Dat is 8,4% meer dan in 2016. Daarnaast waren er 99 Belgen de een orgaan afstonden bij leven. Het aantal transplantaties in ons land bedroeg vorig jaar 1.041, tegenover 1.016 in 2016. Met die cijfers behoort België tot de beste leerlingen van Eurotransplant, het netwerk dat acht Europese landen bundelt die samenwerken op het vlak van orgaandonatie en -transplantatie.

Maggie De Block, minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid: “Ons land scoort internationaal erg goed op het vlak van orgaandonatie, en dat is iets waar we fier op mogen zijn. Als donor kan je tot acht mensen een nieuwe toekomst schenken. Het is dan ook positief dat het aantal orgaandonoren in ons land jaar na jaar toeneemt. Dit is mede een gevolg van onze vooruitstrevende wetgeving en van de verschillende sensibiliseringsacties.”

Dankzij de opting-outwetgeving in ons land is iedereen potentieel orgaandonor na overlijden, behalve wie zich daar expliciet tegen heeft verzet bij leven. In de praktijk nemen artsen evenwel nooit zomaar een orgaan weg bij een overledene. Als die laatste zijn of haar wil nergens heeft laten registreren, contacteert de arts de naasten van de overledene, maar zij zijn lang niet altijd op de hoogte van de wens van de overledene. Maggie De Block: “Daarom is het goed om je voorkeur te laten registreren bij het stadhuis. Op die manier is er geen twijfel mogelijk.”

Orgaandonoren

  • Na overlijden: het aantal Belgen dat minstens één orgaan doneerde na overlijden bedroeg 348 in 2017, tegenover 321 in 2016. Met 30,6 orgaandonoren na overlijden per miljoen inwoners staat België op de tweede plaats van het Eurotransplant-netwerk, na Kroatië (31,8 per miljoen).
  • Bij leven: vorig jaar telde ons land ook 99 levende donoren, tegenover 113 in 2016. Met 8,7 levende donoren per miljoen inwoners telt ons land het op één na hoogste aantal levende donoren per inwoner van het Eurotransplant-netwerk, na Nederland (32,8 per miljoen). Levende orgaandonatie is enkel mogelijk als aan verschillende medische, praktische en wettelijke voorwaarden is voldaan. Daardoor kan het aantal levende donoren sterk verschillen per jaar.

Minister De Block besliste deze legislatuur om de medische kosten af te schaffen voor mensen die tijdens hun leven een orgaan afstaan, uit respect voor het uitzonderlijke gebaar dat zij stellen. Het Koninklijk Besluit daartoe moeten nog gepubliceerd worden, maar de vrijstelling van medische kosten zal retroactief in werking treden, vanaf 1 augustus 2017.

Transplantaties

In het totaal vonden vorig jaar 1.041 transplantaties plaats in ons land, waarvan 942 met organen van overleden donoren en 99 met organen van levende donoren. Daarmee scoort België het hoogst qua aantal transplantaties per inwoner van alle acht de landen van Eurotransplant. In 2016 vonden in ons land 1.016 transplantaties plaats, waarvan 903 via overleden en 113 via levende donoren. Tijdens een transplantatie wordt soms meer dan één orgaan gebruikt.

Met een totaal van 91,6 transplantaties per miljoen inwoners telt België het hoogste aantal transplantaties per inwoner van Eurotransplant. 82,9 transplantaties daarvan gebeuren met organen van overleden donoren, 8,7 van levende donoren. Tweede op de lijst is Oostenrijk met 86,6 transplantaties per miljoen inwoners, waarvan 78,5 via overleden donoren en 8,1 via levende donoren.

Het aantal Belgen dat momenteel nog op de wachtlijst staat voor een orgaan bedraagt 1.292.

Sensibilisering

Iedere burger in ons land is potentieel orgaandonor na overlijden. Daarnaast neemt het aantal mensen dat zich expliciet als orgaandonor laat registreren in het stadhuis jaar na jaar toe. In 2017 hadden 272.246 landgenoten zich geregistreerd als donor, tegenover 244.767 in 2016. Ter vergelijking: 10 jaar eerder, in 2007, telde ons land 74.331 geregistreerde orgaandonoren. Het aantal mensen dat zich registreert als niet-donor blijft dan weer al jarenlang min of meer stabiel. Vorig jaar ging dat over 193.149 landgenoten, tegenover 190.678 in 2016 en 191.668 in 2007.

De FOD Volksgezondheid voert onder de naam Beldonor.be regelmatig sensibiliseringscampagnes rond orgaandonatie. Daarnaast zijn er verschillende mensen en organisaties op het terrein die zich dagelijks inzetten om mensen bewust te maken van het belang van orgaandonatie. De transplantatiecentra maar ook verschillende patiëntenverenigingen van getransplanteerden werken hieraan mee.

Eurotransplant

Eurotransplant is een netwerk van acht Europese landen dat samenwerkt op het vlak van orgaandonatie. Tussen de landen worden organen uitgewisseld om tot een optimale gebruik van de beschikbare organen te komen. Naast België en Kroatië omvat Eurotransplant nog Duitsland, Nederland, Luxemburg, Oostenrijk, Slovenië en Hongarije.

De verdeling van organen gebeurt op een transparante manier, volgens objectieve, medische criteria. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de inspanningen van een land. Dat houdt in dat patiënten die wachten op een orgaan en afkomstig zijn uit een land dat veel organen schenkt, wat voorrang krijgen op patiënten op de wachtlijst van een land dat weinig organen doneert.

De volledige statistieken zij beschikbaar op de website van Eurotransplant.